นี่คือบทความรีวิวเชิงวิเคราะห์และเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่โลกของ “28 Years Later” โดยจะพาทุกท่านย้อนกลับไปสำรวจรากเหง้าความสยองขวัญใน “28 Days Later” และมองไปข้างหน้าถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น บทความนี้เขียนในสไตล์ “Video Essay” หรือการเล่าเรื่องแบบพูดคุยเจาะลึก เพื่อให้คุณดำดิ่งไปกับบรรยากาศก่อนภาพยนตร์เข้าฉายครับ
28 ปีแห่งความบ้าคลั่ง จากจุดเริ่มต้นสู่บทสรุปที่โลกจับตามอง
สวัสดีครับทุกคน วันนี้ผมไม่ได้จะมาเล่าเรื่องย่อให้ฟัง เพราะผมเชื่อว่าหลายคนน่าจะรู้กันอยู่แล้วว่า “ชายคนหนึ่งตื่นขึ้นมาในโรงพยาบาลแล้วพบว่าโลกเปลี่ยนไป” แต่วันนี้ผมอยากชวนทุกคนมานั่งคุยกันแบบเจาะลึก ถึง “ปรากฏการณ์” ที่หนังเรื่องนี้สร้างไว้ และทำไมการกลับมาในอีกเกือบ 3 ทศวรรษให้หลังในชื่อ 28 Years Later ถึงเป็นเรื่องที่คอหนังทั่วโลกต้องกลั้นหายใจรอ
เราจะคุยกันถึงสิ่งที่ซ่อนอยู่ใต้งานภาพ ความรู้สึกที่นักแสดงส่งมาถึงเรา และจิตวิญญาณของความกลัวที่ไม่ใช่แค่เรื่องของซอมบี้
Part 1 ย้อนรอย 28 Days Later – งานภาพที่เปลี่ยนโลกภาพยนตร์ (Visual & Atmosphere)
ถ้าเราจะคุยกันเรื่องนี้ เราต้องเริ่มที่ “งานภาพ” ครับ
คุณจำความรู้สึกแรกตอนดู 28 Days Later (2002) ได้ไหม? มันมีความรู้สึก “ดิบ” “หยาบ” และ “สมจริง” จนน่าขนลุก สิ่งที่คุณเห็นบนจอไม่ใช่ความบังเอิญครับ แต่มันคือความอัจฉริยะของ Danny Boyle และผู้กำกับภาพ Anthony Dod Mantle
ในยุคนั้น หนังสยองขวัญส่วนใหญ่มักจะใช้ฟิล์ม 35mm ภาพสวยกริบ จัดแสงเนี๊ยบ แต่ Danny Boyle เลือกทำในสิ่งที่บ้ามาก คือการใช้กล้องดิจิทัลราคาถูก (ในสมัยนั้น) อย่าง Canon XL1 ถ่ายทำเกือบทั้งเรื่อง
ผลลัพธ์ที่ได้คือภาพที่ดูเหมือน “ข่าว” หรือ “สารคดี” (Documentary Style) ภาพที่แตกเป็นเม็ด (Grainy), โฟกัสที่หลุดบ้างเข้าบ้าง, และแสงธรรมชาติที่ดูหม่นหมองของลอนดอน มันทำให้เรารู้สึกว่า “นี่ไม่ใช่หนัง แต่มันคือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง” ความไม่สมบูรณ์ของภาพนี่แหละครับ คือตัวสร้างความกดดันชั้นดี มันทำให้เราไม่รู้สึกปลอดภัย เพราะมันไม่มีฟิลเตอร์ความสวยงามของฮอลลีวูดมาคั่นกลางระหว่างเรากับเชื้อนรก
ความว่างเปล่าที่ส่งเสียงดัง (The Sound of Silence) ฉากเปิดที่ Jim (Cillian Murphy) เดินไปทั่วลอนดอนที่ไร้ผู้คน มันทรงพลังไม่ใช่เพราะมีปีศาจโผล่ออกมา แต่เพราะมัน “ไม่มีอะไรเลย” ภาพมุมกว้างของเมืองหลวงที่เคยพลุกพล่านที่สุดแห่งหนึ่งของโลก แต่กลับเงียบกริบ มันสะท้อนความโดดเดี่ยวที่กัดกินหัวใจ ยิ่งกว่าเสียงกรีดร้องเสียอีก
Part 2 การแสดงที่ “มนุษย์” ที่สุด (Acting & Character Depth)
ข้ามมาที่เรื่องการแสดงครับ สิ่งที่ 28 Days Later ทำได้เหนือกว่าหนังซอมบี้ทั่วไป คือการที่มันไม่ได้ขายแอ็กชันพระเอกเก่งกล้าสามารถ แต่ขาย “ความเปราะบาง”
Cillian Murphy กับแววตาแห่งความสับสน ในตอนนั้น Cillian ยังไม่ใช่ดาราเจ้าบทบาทระดับออสการ์อย่างทุกวันนี้ แต่บท Jim คือมาสเตอร์พีซของความ “เรียล” ครับ เขาไม่ได้ตื่นมาแล้วจับปืนไล่ยิงซอมบี้ได้เลย เขาคือคนส่งเอกสารธรรมดาที่ตื่นมาพร้อมความงุนงง ร่างกายที่ผอมแห้ง เปลือยเปล่า และแววตาที่เต็มไปด้วยคำถาม
Cillian สื่อสารความกลัวผ่านดวงตาได้น่าทึ่งมากครับ ช่วงแรกสายตาเขาคือเหยื่อที่ตื่นตระหนก แต่พัฒนาการตัวละครของเขาคือจุดพีค ช่วงท้ายเรื่องที่คฤหาสน์ทหาร สายตาของ Jim เปลี่ยนไป มันไม่ใช่สายตาของเหยื่ออีกต่อไป แต่มันคือสายตาของ “สัตว์ป่า” ที่พร้อมทำทุกอย่างเพื่อปกป้องฝูง (ซึ่งก็คือ Selena และ Hannah) การแสดงช่วงท้ายของเขาทำให้เราตั้งคำถามว่า… ตกลงแล้วใครน่ากลัวกว่ากัน ระหว่างผู้ติดเชื้อ กับมนุษย์ที่คลุ้มคลั่งเพราะความโกรธ?
เคมีของความสิ้นหวัง Naomie Harris (รับบท Selena) ก็เป็นอีกคนที่ต้องพูดถึง เธอเป็นตัวแทนของคนที่ “ปรับตัวได้” แต่ต้องแลกมาด้วยการปิดตายหัวใจ การแสดงของเธอในช่วงแรกดูเย็นชาจนน่าหมั่นไส้ แต่พอเรื่องดำเนินไป เราค่อยๆ เห็นกำแพงนั้นพังทลายลง การรับส่งอารมณ์ของนักแสดงในเรื่องนี้มันไม่ได้ผ่านบทพูดคมๆ แต่ผ่านความเงียบ การสบตา และการกระทำเล็กๆ น้อยๆ ท่ามกลางวิกฤต
Part 3 แก่นเรื่อง – เมื่อมนุษย์น่ากลัวกว่าเชื้อโรค
เราต้องยอมรับกันตรงๆ ว่า “Infected” (ผู้ติดเชื้อ) ในเรื่องนี้ไม่ใช่ซอมบี้ พวกเขาไม่ได้ตายแล้วฟื้น แต่พวกเขายังมีชีวิต เจ็บได้ ตายได้ แต่ถูกขับเคลื่อนด้วย “The Rage” (ความโกรธเกรี้ยว)
Alex Garland (คนเขียนบท) ฉลาดมากที่เลือกใช้ “ความโกรธ” เป็นเชื้อโรค เพราะมันคือสิ่งที่อยู่ในตัวมนุษย์ทุกคนอยู่แล้ว หนังเรื่องนี้จึงไม่ใช่หนัง Monster แต่มันเป็น Social Study หรือการศึกษาสังคมมนุษย์
ประเด็นที่เจ็บแสบที่สุดคือช่วงท้ายเรื่อง ที่ศัตรูเปลี่ยนจากผู้ติดเชื้อมาเป็น “กลุ่มทหาร” ภายใต้การนำของ Major Henry West (Christopher Eccleston) ตรงนี้แหละครับที่หนังตบหน้าคนดูฉาดใหญ่ มันบอกเราว่า ท่ามกลางโลกที่ล่มสลาย สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่ปีศาจข้างนอก แต่คือสัญชาตญาณดิบของมนุษย์เพศชายที่ต้องการครอบครองและสืบพันธุ์ โดยอ้างความชอบธรรมของการ “สร้างโลกใหม่”
ประโยคที่ว่า “Man is wolf to man” (มนุษย์คือหมาป่าสำหรับมนุษย์ด้วยกันเอง) ถูกถ่ายทอดออกมาได้อย่างสมบูรณ์แบบในองค์สุดท้ายของหนัง
Part 4 มุ่งหน้าสู่ 28 Years Later – ไตรภาคใหม่แห่งความคาดหวัง
ทีนี้ ตัดภาพมาที่ปัจจุบัน… 28 ปีผ่านไป (28 Years Later)
ทำไมเราถึงต้องตื่นเต้น?
- การกลับมาของ “The Holy Trinity” Danny Boyle (กำกับ), Alex Garland (เขียนบท) และ Cillian Murphy (แสดงและอำนวยการสร้าง) ทั้งสามคนกลับมารวมตัวกันอีกครั้ง นี่คือการการันตีว่ามันจะไม่ใช่แค่หนังภาคต่อที่ทำมาเพื่อโกยเงิน แต่พวกเขากลับมาเพราะมี “เรื่องที่ต้องเล่า”
- ยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ถ้า 28 Days Later สะท้อนความกลัวเรื่องโรคระบาดและความโกลาหลในยุค 2000s… 28 Years Later จะสะท้อนอะไร? โลกผ่าน COVID-19 มาแล้ว เราผ่านความแตกแยกทางสังคมมาแล้ว ผมเชื่อว่าบทหนังของ Alex Garland จะต้องจิกกัดสังคมปัจจุบันได้อย่างเจ็บแสบแน่นอน
- วิวัฒนาการของงานภาพ มีข่าวลือหนาหูว่า Danny Boyle เลือกใช้ iPhone 15 Pro Max ในการถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้ (เสริมด้วยเลนส์ระดับเทพ) นี่คือการคารวะจิตวิญญาณของภาคแรกที่ใช้กล้องดิจิทัลเล็กๆ ถ่ายทำ แต่ยกระดับด้วยเทคโนโลยีปัจจุบัน มันน่าสนใจมากว่าภาพจะออกมาเป็นยังไง? มันจะยังคงความ “ดิบ” (Gritty) ได้เหมือนเดิมไหม หรือจะสร้าง Visual Language แบบใหม่ขึ้นมา?
สิ่งที่เราคาดหวังจากเนื้อเรื่องและการแสดง ใน 28 Years Later เราน่าจะได้เห็น Cillian Murphy ในวัยที่ร่วงโรยขึ้น (ตามความเป็นจริง) คำถามสำคัญคือ “ความโกรธ (The Rage)” เปลี่ยนไปอย่างไรใน 28 ปี? เชื้อโรควิวัฒนาการไปไหม? หรือสังคมมนุษย์ได้ปรับตัวจนกลายเป็นระบบระเบียบที่น่ากลัวกว่าเดิม?
นักแสดงชุดใหม่อย่าง Aaron Taylor-Johnson, Jodie Comer และ Ralph Fiennes ที่มาร่วมทัพ ยิ่งทำให้สเกลการแสดงของภาคนี้ดู “แพง” และเข้มข้นขึ้น เราอาจจะได้เห็นการปะทะกันของอุดมการณ์คนรุ่นเก่า (ยุคล่มสลาย) กับคนรุ่นใหม่ (ที่เกิดมาในโลกที่มีเชื้อนี้อยู่แล้ว)
ทำไมคุณต้องดู (และดูซ้ำ)
สำหรับใครที่กำลังจะตีตั๋วเข้าไปดู 28 Years Later (เมื่อเข้าฉาย) หรือใครที่กำลังลังเลว่าจะย้อนกลับไปดู 28 Days Later ดีไหม ผมขอบอกเลยว่า “ห้ามพลาด” ครับ
หนังชุดนี้ไม่ใช่หนังผีตุ้งแช่ แต่มันคือหนังดราม่าเขย่าขวัญที่ใช้ฉากหลังเป็นโลกาวินาศ เพื่อสำรวจจิตใจเบื้องลึกของมนุษย์
- งานภาพ เป็นครูชั้นดีของการใช้ข้อจำกัดสร้างสรรค์งานศิลปะ
- การแสดง คือบทพิสูจน์ว่าทำไม Cillian Murphy ถึงเป็นนักแสดงชั้นนำของโลก
- เนื้อหา ยังคงร่วมสมัยและตั้งคำถามกับเราเสมอว่า “ถ้าสังคมพังทลายลง วันนี้… คุณจะเป็นเหยื่อ หรือคุณจะเป็นหมาป่า?”
เตรียมตัวให้พร้อมครับ เสียงดนตรีประกอบ “In the House – In a Heartbeat” ที่ค่อยๆ ไต่ระดับความพีคกำลังจะกลับมาดังกระหึ่มอีกครั้ง และคราวนี้… มันสะสมความบ้าคลั่งมานานถึง 28 ปี
แล้วเจอกันในโรงภาพยนตร์ครับ movieseries
