นี่คือรีวิวเจาะลึกแบบ “จัดเต็ม” สำหรับภาพยนตร์เรื่อง The Ice Road Vengeance (หรือในชื่อโปรเจกต์เดิมคือ Ice Road 2 Road to the Sky) โดยเน้นการวิเคราะห์เชิงลึกในรูปแบบภาษาพูดที่เข้าถึงง่าย เหมือนเรานั่งคุยกันเรื่องหนังหลังดูจบ แต่อัดแน่นด้วยสาระในมุมมองของบทภาพยนตร์ งานภาพ และการแสดง ตามที่คุณต้องการครับ
รีวิวเจาะลึก The Ice Road Vengeance – เมื่อความแค้นระอุทะลุจุดเยือกแข็ง (ฉบับคุยกันภาษาคนดูหนัง)
เอาล่ะครับ แฟนหนังสายบู๊รุ่นเก๋าและสาวก “ป๋าเลียม” (Liam Neeson) ทุกท่าน วันนี้เราต้องมาจับเข่าคุยกันยาวๆ เกี่ยวกับการกลับมาอีกครั้งของ Mike McCann ใน The Ice Road Vengeance
ต้องเกริ่นก่อนว่า ภาคแรก The Ice Road นั้น แม้จะไม่ใช่หนังระดับออสการ์ แต่มันก็เป็นหนัง “Guilty Pleasure” (ความบันเทิงที่เรารู้สึกผิดแต่ก็ชอบดู) ของใครหลายคน การเห็นรถบรรทุกวิ่งบนน้ำแข็งที่กำลังจะแตกพร้อมกับฉากบู๊สไตล์เลียม นีสัน มันมีความระทึกที่ดิบเถื่อนอยู่ พอมาถึงภาคนี้ Vengeance หรือการล้างแค้น โจทย์มันยากขึ้น คือทำยังไงไม่ให้ซ้ำรอยเดิม? และทำยังไงให้คนดูเชื่อว่าผู้ชายคนนี้ต้องไปขับรถเสี่ยงตายอีกแล้ว?
วันนี้ผมจะไม่เล่าเรื่องย่อให้เสียเวลา (เพราะคุณขอมาแบบนั้น) แต่จะขอ “ชำแหละ” องค์ประกอบสำคัญ 3 ส่วนหลักๆ คือ เนื้อเรื่อง (Narrative), งานภาพ (Visuals), และ การแสดง (Acting) ว่าทำไมหนังเรื่องนี้ถึงน่าสนใจ หรือมีจุดไหนที่ต้องกุมขมับบ้าง
1. บทและการเล่าเรื่อง จาก “ถนนน้ำแข็ง” สู่ “ถนนเสียดฟ้า” และดราม่าที่หนักอึ้ง
การยกระดับเดิมพัน (Raising the Stakes)
สิ่งแรกที่ต้องพูดถึงคือ “ความกล้า” ของบทภาพยนตร์ ภาคแรกเราเล่นกับความกลัวพื้นฐานคือ “การจมน้ำ” (บนน้ำแข็ง) แต่ภาคนี้หนังเลือกที่จะเล่นกับความกลัวที่ตรงกันข้ามคือ “ความสูง”
การเปลี่ยน Setting จากแคนาดาไปสู่เทือกเขาในเนปาล (ตามท้องเรื่อง) เป็นการตัดสินใจที่ชาญฉลาดในแง่ของความสดใหม่ ถ้าภาคนี้ยังวิ่งบนน้ำแข็งอีก คนดูคงเบือนหน้าหนี แต่พอมันกลายเป็นถนนเลียบหน้าผาที่แคบจนแทบจะหายใจไม่ทั่วท้อง มันสร้างความกดดันรูปแบบใหม่ บทเขียนสถานการณ์ให้ “รถบรรทุก” ซึ่งเป็นยานพาหนะที่เทอะทะและควบคุมยาก ต้องมาอยู่ในพื้นที่ที่จำกัดที่สุด นี่คือหัวใจความระทึกของภาคนี้
คำว่า “Vengeance” (การล้างแค้น) ที่ขับเคลื่อนเรื่อง
ในภาคแรก Mike ขับรถเพื่อ “ช่วยชีวิต” และเพื่อ “เงิน” แต่ในภาคนี้ Title บอกชัดเจนว่าคือ Vengeance บทหนังพยายามขุดลึกลงไปในจิตใจของ Mike McCann มากขึ้น
สิ่งที่น่าสนใจคือ การเขียนบทให้แรงจูงใจของ Mike ไม่ใช่แค่เรื่องของฮีโร่ผู้ผดุงความยุติธรรมแบบตื้นๆ แต่มันคือเรื่องส่วนตัว (Personal) การเดินทางไปโปรยอัฐิของน้องชาย (Gurty) ที่เสียชีวิตไปในภาคแรก คือจุดเริ่มต้นที่ Emotional มากๆ บทใช้ความรู้สึกผิด (Guilt) และความรักพี่น้องเป็นเชื้อเพลิงในการขับเคลื่อนตัวละคร
ถามว่าบททำได้ดีไหมในจุดนี้? ต้องยอมรับว่าช่วงแรกของหนังปูพื้นอารมณ์ได้ดีจนน่าตกใจ เราเห็น Mike ในเวอร์ชันที่แตกสลายมากกว่าเดิม ไม่ใช่แค่คนขับรถบ้าเลือด แต่เป็นชายแก่ที่สูญเสียสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจสุดท้ายไป บทสนทนาในช่วงแรกๆ ไม่ได้เน้นความเท่ แต่เน้นความ “ล้า” ของชีวิต ซึ่งมันทำให้เมื่อถึงจุดที่ระเบิดลง (Action เริ่ม) คนดูอย่างเราเลย “เอาใจช่วย” เขาได้ไม่ยาก เพราะเรารู้ว่าเขาสู้เพื่ออะไร
ช่องโหว่ของความสมเหตุสมผล (Suspension of Disbelief)
แน่นอนครับ นี่คือหนังแอ็กชันเกรดบี+ ที่เน้นความมันส์ ดังนั้นบทจึงมีช่องโหว่ขนาดมหึมาที่เราต้อง “หลับตาข้างหนึ่ง” แล้วดู
มีหลายช่วงที่การตัดสินใจของตัวร้ายดู “ไม่ฉลาด” เอาซะเลย บทพยายามยัดเยียดสถานการณ์ให้ Mike ต้องโชว์เหนือ ทั้งที่ในความเป็นจริง ตัวร้ายมีปืน มีกำลังคน สามารถจบเกมได้ตั้งแต่ 5 นาทีแรก แต่ก็นั่นแหละครับ ถ้าจบเร็วเราก็ไม่ได้ดูหนัง ปัญหาคือบทในภาคนี้พยายามจะซับซ้อนด้วยการใส่เรื่องราวของทหารรับจ้างและการเมืองท้องถิ่นเข้ามา จนบางครั้งมันแย่งซีนความระทึกของการขับรถไป
สิ่งที่น่าเสียดายคือ จังหวะการเล่าเรื่อง (Pacing) ในช่วงกลางเรื่องมีความย้วยเล็กน้อย มีการใส่ Sub-plot ของตัวละครสมทบเข้ามาที่บางทีเรารู้สึกว่า “ไม่ต้องรู้ก็ได้” อยากจะตัดกลับไปดูรถบรรทุกไต่หน้าผามากกว่า แต่พอหนังกลับเข้าสู่โหมด Action บทก็ทำหน้าที่ของมันได้ดีคือโยนอุปสรรคแบบ Non-stop ใส่พระเอกจนเราสงสัยว่า “ดวงซวยอะไรขนาดนี้”
2. งานภาพและสุนทรียะ ความงามบนความตาย และ CGI ที่ต้องลุ้น
ภูมิทัศน์ที่เปลี่ยนไป (Atmosphere & Scenery)
งานภาพในภาคนี้ต้องขอชมเชยในเรื่องของการเลือก Location และการจัดองค์ประกอบภาพ (Cinematography) การเปลี่ยนจากโทนสี “ขาว-ฟ้า” ของหิมะและน้ำแข็งในภาคแรก มาเป็นโทนสี “น้ำตาล-เทา-เขียว” ของหินผาและป่าเขาในเนปาล ให้ความรู้สึกที่ดิบและแห้งแล้งกว่าเดิม
ผู้กำกับภาพพยายามใช้มุมกล้องแบบ Wide Shot บ่อยครั้งเพื่อโชว์ความยิ่งใหญ่ของเทือกเขา และเปรียบเทียบให้เห็นว่ารถบรรทุกคันมหึมานั้นกลายเป็นเพียง “มดตัวเล็กๆ” เมื่อเทียบกับธรรมชาติ มุมภาพแบบ Bird’s-eye view (มุมสูง) ถูกใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในการบอกคนดูว่า “ถ้าพลาดแค่นิดเดียว คือร่วงลงเหวนรกทันที” มันสร้างอาการ Vertigo (วิงเวียนเพราะความสูง) ให้คนดูได้จริง
การผสมผสาน Practical Effects และ CGI
นี่คือจุดที่ต้องวิจารณ์อย่างตรงไปตรงมา หนังในยุคหลังของ Liam Neeson มักจะมีปัญหากับ CGI ลอยๆ และ Ice Road Vengeance ก็หนีไม่พ้นในบางจุด
ฉากที่มีการระเบิด หรือฉากรถร่วงลงเหวในระยะไกล งาน CGI ยังดูมีความเป็นการ์ตูนอยู่บ้าง ซึ่งมันขัดอารมณ์ความสมจริงที่เรากำลังอิน แต่อย่างไรก็ตาม ส่วนที่ต้องขอคารวะคือฉาก “การขับรถจริง”
ทีมงานพยายามใช้ Practical Effects (การถ่ายทำจริง) ในฉากการควบคุมรถ การดริฟต์ หรือการเบียดกันบนถนนแคบๆ น้ำหนักของรถบรรทุกที่ถ่ายทอดออกมาทางภาพดู “จริง” เราเห็นแรงสั่นสะเทือนของตัวถัง เราเห็นฝุ่นที่ตลบขึ้นมาจากการเบรก สิ่งเหล่านี้ CGI ยังทำได้ไม่เนียนเท่าของจริง และหนังเรื่องนี้ทำได้ดีในส่วนของการถ่ายทอด “ฟิสิกส์ของรถบรรทุก”
การตัดต่อ (Editing) ในฉากแอ็กชัน
สไตล์การตัดต่อของภาคนี้มีความฉับไว (Fast-paced) มากขึ้นกว่าภาคแรก โดยเฉพาะฉากการต่อสู้ระยะประชิด (Hand-to-hand combat) ซึ่งเข้าใจได้ว่าเพื่อช่วยซ่อนข้อจำกัดทางร่างกายของนักแสดงนำ แต่สิ่งที่น่าชื่นชมคือ ฉากขับรถไล่ล่าไม่ได้ตัดต่อเร็วเสียจนดูไม่รู้เรื่อง
ผู้กำกับยังคงให้ความสำคัญกับ Spatial Awareness (การรับรู้ทิศทางและตำแหน่ง) คนดูจะรู้เสมอว่า รถพระเอกอยู่ตรงไหน รถตัวร้ายอยู่ตรงไหน และหน้าผาอยู่ฝั่งไหน ซึ่งเป็นเรื่องพื้นฐานที่หนังแอ็กชันหลายเรื่องตกม้าตาย แต่เรื่องนี้สอบผ่าน ทำให้เราลุ้นตามได้โดยไม่งง
3. การแสดง เมื่อ “เสือเฒ่า” คำราม และเคมีของนักแสดงร่วม
Liam Neeson ในบท Mike McCann
มาถึงไฮไลต์สำคัญ คือการแสดงของ Liam Neeson คำถามที่ทุกคนมีคือ “ป๋าแกไหวไหม?”
คำตอบคือ… ในแง่ของร่างกาย อาจจะดูเชื่องช้าลงไปบ้างตามวัย (ซึ่งเป็นเรื่องปกติ) แต่ในแง่ของ “บารมี” และ “การแสดงอารมณ์” Liam Neeson ยังคงเป็น The King of Geria-action (ราชาหนังแอ็กชันรุ่นใหญ่)
ใน Vengeance นี้ นีสันไม่ได้เล่นเป็นซูเปอร์ฮีโร่ที่ไร้เทียมทาน เขาถ่ายทอดความ “เจ็บปวด” ออกมาทางสายตาได้ดีมาก ทุกครั้งที่เขาขยับตัว เราจะรู้สึกเหมือนเขาปวดข้อ ปวดหลัง ซึ่งมันเพิ่มความสมจริงให้กับตัวละคร Mike McCann อย่างมาก เขาไม่ใช่ John Wick ที่โดนยิงแล้ววิ่งต่อได้หน้าตาเฉย แต่เขาคือคนขับรถบรรทุกที่ต้องสู้ยิบตาเพื่อเอาชีวิตรอด
ฉากดราม่าตอนที่พูดถึงน้องชาย นีสันแสดงให้เห็นว่าเขาคือนักแสดงระดับรางวัลออสการ์ (Schindler’s List ไม่ได้ได้มาเพราะโชคช่วย) เขาทำให้บทสนทนาธรรมดาๆ กลายเป็นซีนที่ทรงพลังได้ น้ำเสียงที่แหบพร่าแต่หนักแน่นยังคงเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้คนดูเชื่อและยำเกรง
บทบาทของ Fan Bingbing และนักแสดงสมทบ
การเข้ามาของซูเปอร์สตาร์เอเชียอย่าง Fan Bingbing ถือเป็นตัวแปรที่น่าสนใจ (และเป็นการตลาดที่ชัดเจนเพื่อเจาะกลุ่มผู้ชมฝั่งเอเชีย) แต่สิ่งที่เกินคาดคือ เคมี (Chemistry) ระหว่างเธอกับนีสัน
เธอไม่ได้มาเล่นเป็นแค่ “สาวสวยที่รอความช่วยเหลือ” (Damsel in Distress) แต่บทส่งให้เธอเป็นพาร์ทเนอร์ที่มีความสามารถ การแสดงของเธอมีความแข็งแกร่งและดุดัน ซึ่งช่วยแบ่งเบาภาระในฉากแอ็กชันของนีสันได้ดี การปะทะคารมระหว่างสองวัฒนธรรมและสองคาแรกเตอร์ช่วยให้หนังมีสีสัน ไม่จืดชืดเกินไป
ส่วนตัวร้าย (Antagonist) ในภาคนี้ อาจจะดูเป็นสูตรสำเร็จไปหน่อย คือมีความเป็นทหารรับจ้างที่โหดเหี้ยมแต่ขาดมิติทางจิตวิทยา (แบนราบ) นักแสดงทำหน้าที่ได้ดีในแง่ของการเป็น “กระสอบทราย” ให้พระเอกอัด และสร้างความน่ารำคาญจนเราอยากเห็นจุดจบของมัน แต่ไม่ได้น่าจดจำระดับตำนาน
บทสรุปภาพรวม (The Verdict)
ถ้าให้สรุปเป็นคำพูดสั้นๆ The Ice Road Vengeance คือหนังที่รู้ตัวดีว่า “ตัวเองคืออะไร” และ “คนดูต้องการอะไร”
มันไม่ใช่หนังที่จะไปชิงรางวัลบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม มันมีรูรั่วของความสมเหตุสมผลเต็มไปหมด (เช่น รถบรรทุกที่ทนทานยิ่งกว่ารถถัง หรือพระเอกที่ดวงแข็งดุจแมลงสาบ) แต่มันคือ “ความบันเทิงที่จริงใจ”
- ในแง่เนื้อเรื่อง มันขยายสเกลได้ดี มีดราม่าที่จับต้องได้ ไม่ใช่แค่บู๊ล้างผลาญไร้สติ
- ในแง่งานภาพ วิวสวย น่าหวาดเสียว แม้ CGI จะขัดตาบ้าง แต่ฉากขับรถของจริงนั้นยอดเยี่ยม
- ในแง่การแสดง Liam Neeson แบกหนังไว้ทั้งเรื่องด้วยบารมี ส่วน Fan Bingbing มาเสริมทัพได้อย่างลงตัว
ถ้าคุณชอบภาคแรก คุณจะรักภาคนี้ เพราะมันตื่นเต้นกว่า สูงกว่า และเสี่ยงตายกว่า แต่ถ้าคุณคาดหวังความสมจริงทางฟิสิกส์หรือบทที่ซับซ้อนซ่อนเงื่อน คุณอาจจะหงุดหงิดบ้างเล็กน้อย
คำแนะนำสุดท้าย ปิดสมองส่วนจับผิด แล้วเปิดใจรับความมันส์ ปล่อยให้เสียงคำรามของเครื่องยนต์ดีเซลและหน้าตาเครียดๆ ของเลียม นีสัน พาคุณไปซิ่งบนขอบเหว รับรองว่าเวลาเกือบ 2 ชั่วโมงจะผ่านไปไวเหมือนโกหกครับ!
เกร็ดน่าสนใจทิ้งท้าย สังเกตดีๆ ในฉากต่อสู้ หนังพยายามใช้สภาพแวดล้อม (Environment) มาเป็นอาวุธเสมอ ไม่ใช่แค่ปืนหรือหมัด นี่คือลายเซ็นของผู้กำกับ Jonathan Hensleigh ที่ชอบให้ตัวเอกใช้ “มันสมอง” พลิกแพลงสถานการณ์ ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่ทำให้หนังเรื่องนี้ดูสนุกขึ้นครับ
และนี่คือ บทสรุปและตอนจบแบบละเอียด (Ending Explained) ของภาพยนตร์เรื่อง The Ice Road Vengeance (หรือ Ice Road 2) ครับ
⚠️ คำเตือน เนื้อหาต่อไปนี้เปิดเผยจุดสำคัญของเรื่องและตอนจบทั้งหมด (Spoilers Alert) ⚠️
ช่วงโค้งสุดท้าย การไล่ล่าบนถนนเสียดฟ้า
หลังจากที่ Mike McCann (Liam Neeson) และ Dhani (Fan Bingbing) สามารถช่วย Vijay (เด็กหนุ่มที่เป็นกุญแจสำคัญในการคัดค้านการสร้างเขื่อนยักษ์) ออกมาจากการจับกุมของ Rudra (ตัวร้ายหลักและนายทุนผู้เหี้ยมโหด) ได้สำเร็จ ทั้งกลุ่มต้องหนีตายด้วยรถบัสท่องเที่ยวสภาพยับเยินไปบนเส้นทางที่อันตรายที่สุดในเนปาล
ระหว่างการหลบหนี Spike (คนขับรถบัสเจ้าถิ่น) ซึ่งบาดเจ็บหนักจากการปะทะก่อนหน้านี้ รู้ตัวว่าเขาไปต่อไม่ไหวและจะเป็นตัวถ่วง เขาจึงตัดสินใจเสียสละตัวเอง โดยขอให้ทิ้งเขาไว้ข้างทางพร้อมอาวุธ Spike ใช้ลมหายใจสุดท้ายยิงสกัดกั้นขบวนรถของทหารรับจ้าง เพื่อซื้อเวลาให้ Mike และกลุ่มผู้รอดชีวิตหนีไปได้
จุดไคลแม็กซ์ การปะทะที่ขอบเหว
Mike ต้องรับหน้าที่ขับรถบัสพาทุกคนหนี โดยมีเป้าหมายคือข้ามพรมแดนไปยังเขตปลอดภัย หรือเข้าสู่พื้นที่หมู่บ้านของ Vijay เพื่อรวมพล แต่ Rudra และลูกน้องตามมาทันที่จุดยุทธศาสตร์สำคัญ นั่นคือ สะพานข้ามหุบเขา (Gorge Crossing) ที่ต้องใช้เครนหรือกลไกในการผ่าน
ในขณะที่พยายามจะข้ามไป Ganesh (คนคุมเครนฝั่งพันธมิตร) ถูกพวกตัวร้ายยิงเสียชีวิต ทำให้รถบัสและ Mike ตกอยู่ในสถานการณ์ลำบาก Mike ตัดสินใจใช้ “ความบ้าบิ่น” ครั้งสุดท้าย เขาใช้รถบัสคันใหญ่เป็นอาวุธ พุ่งเข้าชนรถ SUV ของ Rudra ที่พยายามจะขวางทาง
ฉากตัดสินคือการวัดใจริมหน้าผา Mike หักพวงมาลัยกระแทกรถของ Rudra จนเสียหลัก ร่วงตกลงไปในเหวลึก (ระเบิดตูมตามสูตร) ปิดฉากความแค้นและแผนการชั่วร้ายของนายทุนจอมโหดลงได้สำเร็จ ส่วนลูกสมุนเอกอย่าง Jeet และตำรวจกังฉิน Shankar ก็ถูกจัดการเก็บเรียบโดย Mike และ Dhani ที่ร่วมมือกันสู้แบบหลังชนฝา
บทสรุปเรื่องราว (Resolution)
- หมู่บ้านรอดพ้นวิกฤต หลังจากเรื่องจบลง Vijay ได้กลับไปพบพ่อและชาวบ้าน เขาประกาศทางออกใหม่แทนการสร้างเขื่อนยักษ์ทำลายป่า คือการสร้าง “เขื่อนขนาดเล็ก” (Micro-dam) ที่เพียงพอต่อการผลิตไฟฟ้าให้ชาวบ้านใช้ แต่ไม่ทำลายระบบนิเวศ ทำให้ความขัดแย้งยุติลงด้วยดี
- คำสัญญาต่อพี่ชาย เมื่อภารกิจเสร็จสิ้น Mike เดินทางขึ้นไปยังจุดที่สูงที่สุด (บริเวณ Base Camp ของเอเวอเรสต์ หรือจุดชมวิวสำคัญ) เขาเปิดกระปุกใส่อัฐิของ Gurty (น้องชายที่ตายในภาคแรก) และโปรยมันไปตามสายลม ท่ามกลางวิวภูเขาหิมะที่งดงาม เป็นการปลดล็อกความรู้สึกผิดในใจ (Survivor’s Guilt) ที่เขามีมาตลอด
ฉากจบสุดท้าย (The Final Scene)
ฉากตัดมาที่ สนามบินกาฐมาณฑุ (Kathmandu Airport) Mike เตรียมตัวจะบินกลับอเมริกา เขาบอกลา Dhani ด้วยความอาลัยอาวรณ์เล็กน้อย ดูเหมือนว่าวิถีชีวิตของทั้งคู่จะต่างกันเกินไป
แต่ในขณะที่ Mike กำลังเดินเข้า Gate เขาเหลือบไปเห็นเชือกปีนเขาที่โชว์อยู่ในร้านค้าในสนามบิน ภาพความทรงจำของ Gurty ผุดขึ้นมา พร้อมกับคำพูดของน้องชายที่เคยบอกว่า “Life is for the living” (ชีวิตมีไว้สำหรับคนที่ยังมีลมหายใจ/ต้องใช้ชีวิตให้คุ้ม)
Mike ตัดสินใจหันหลังกลับ เขาเดินออกจากสนามบิน ทิ้งตั๋วเครื่องบิน แล้วกลับไปหา Dhani ทั้งคู่ยิ้มให้กัน เป็นการสื่อโดยนัยว่า Mike เลือกที่จะไม่กลับไปขับรถบรรทุกเหงาๆ ที่อเมริกา แต่เลือกที่จะเริ่มต้นชีวิตใหม่และการผจญภัยครั้งใหม่ในเนปาลร่วมกับเธอ movieseries
