รวบรวมมหากาพย์ The Avengers ทุกภาค (4 ภาค) โดยเน้นการวิเคราะห์เชิงภาพยนตร์ จิตวิทยาตัวละคร และศาสตร์แห่งการแสดง ถ่ายทอดออกมาในรูปแบบภาษาพูดที่ชวนติดตาม เหมือนเรากำลังนั่งคุยกันเรื่องหนังอย่างออกรสครับ

The Avengers ทุกภาค ปาฏิหาริย์แห่งจักรวาลภาพยนตร์ ที่มากกว่าแค่หนังฮีโร่

ถ้าเราย้อนเวลากลับไปสัก 15 ปีก่อน แล้วมีคนเดินมาบอกคุณว่า “วันหนึ่ง เราจะมีหนังที่เอาซูเปอร์ฮีโร่เกรดบี (ในตอนนั้น) อย่าง ไอรอนแมน มาเจอกับ เทพเจ้าสายฟ้า และทหารยุคสงครามโลก แล้วทำเงินถล่มทลายทั่วโลก ติดต่อกันนับสิบปี” คุณคงจะหัวเราะใส่หน้าเขา แต่เชื่อไหมครับว่า Marvel Studios ทำสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ให้เป็นไปได้

วันนี้ผมจะไม่มานั่งเล่าเรื่องย่อให้เสียเวลา เพราะทุกคนรู้กันหมดแล้วว่าใครสู้กับใคร แต่เราจะมาคุาะลึกกันว่า ทำไมหนังทั้ง 4 ภาคของ Avengers ถึงเป็น “ปรากฏการณ์” โดยจะเจาะลึกไปที่ การเล่าเรื่อง (Storytelling), งานภาพ (Visuals) และ การแสดง (Performance) ของแต่ละยุคสมัยครับ

The Avengers (2012) – การทดลองที่กลายเป็นตำนาน

เนื้อเรื่อง ความไม่เข้ากันที่ลงตัวที่สุด

รีวิว Avengers ทุกภาค พูดกันตามตรง The Avengers ภาคแรก คือการเดิมพันที่เสี่ยงที่สุดในประวัติศาสตร์ฮอลลีวูด สิ่งที่ Joss Whedon (ผู้กำกับ) ทำได้ยอดเยี่ยมไม่ใช่การสร้างฉากแอ็กชันถล่มตึก แต่คือการบริหาร “อีโก้” ของตัวละคร

บทหนังเรื่องนี้ฉลาดมากตรงที่มันไม่ได้พยายามทำให้ทุกคนรักกันตั้งแต่แรก หัวใจของหนังเรื่องนี้คือ “ความขัดแย้ง (Conflict)” มันคือหนังตลกในคราบหนังแอ็กชันที่ว่าด้วยเรื่องของคนแปลกหน้า 6 คนที่เกลียดขี้หน้ากันแต่ต้องมาทำงานด้วยกัน Whedon ใช้จุดแข็งจากการทำซีรีส์มาใช้ คือการให้ความสำคัญกับบทสนทนา (Dialogue) ที่เฉียบคม จิกกัด และทันกัน ทุกคำพูดที่โทนี่ สตาร์ค พ่นออกมา หรือความเชยของกัปตันอเมริกา มันสร้างเคมีที่หาไม่ได้จากหนังเรื่องอื่น มันคือสูตรสำเร็จที่ว่า “รวมกันเราอยู่ แยกหมู่เราตาย” ที่ถูกเล่าใหม่ได้สนุกที่สุด

งานภาพ สีสันฉูดฉาดแบบหนังสือการ์ตูน

ในแง่ของงานภาพ ภาคแรกมีความเป็น “ทีวีซีรีส์ทุนสูง” อยู่บ้าง อัตราส่วนภาพ (Aspect Ratio) ที่กว้างแต่เน้นความคมชัด สีสันที่สดใส (Saturated) มากๆ ชุดของกัปตันอเมริกาที่ดูลิเกนิดๆ หรือชุดธอร์ที่ดูเหมือนคอสเพลย์ แต่นั่นคือความตั้งใจครับ มันคือการคารวะหนังสือการ์ตูนยุค Silver Age

ฉากที่ต้องพูดถึงและกลายเป็นตำนานคือ “Circle Shot” กล้องหมุนรอบตัวฮีโร่ทั้ง 6 คนกลางมหานครนิวยอร์กที่กำลังพังพินาศ วินาทีนั้นมันไม่ใช่แค่ช็อตเท่ๆ แต่มันคือการประกาศศักดาว่า “ยุคสมัยของจักรวาลภาพยนตร์ได้เริ่มขึ้นแล้ว” การลำดับภาพในช่วง Battle of New York ถือว่าลื่นไหลและเข้าใจง่ายที่สุดฉากหนึ่งในหนังแอ็กชัน เราดูรู้เรื่องตลอดว่าใครทำอะไร อยู่ตรงไหน ไม่มึนหัว

การแสดง จุดเริ่มต้นของเคมีระดับโลก

• Robert Downey Jr. เขาแบกหนังทั้งเรื่องด้วยคาริสม่า ในภาคนี้เขายังมีความเห็นแก่ตัวสูง แต่แววตาในช่วงท้ายที่ตัดสินใจแบกนิวเคลียร์ขึ้นไป มันทำให้เราเห็น “หัวใจ” ภายใต้เกราะเหล็ก
• Tom Hiddleston (Loki) ต้องยกให้เขาเป็น MVP โลกิในภาคนี้มีความเป็นตัวร้ายแบบเชกสเปียร์ ทั้งดราม่า เจ้าเล่ห์ และน่าสมเพชในเวลาเดียวกัน สายตาที่เขามองพวก Avengers เหมือนมดปลวก เป็นการแสดงที่ยกระดับหนังฮีโร่ให้ดูมีคลาสขึ้นมาทันที

Avengers Age of Ultron (2015) – ความมืดหม่นและรอยร้าว

เนื้อเรื่อง ปรัชญาที่ซ่อนอยู่ในหุ่นกระป๋อง

รีวิว Avengers ทุกภาค หลายคนมองข้ามภาคนี้ แต่ผมกลับมองว่านี่คือภาคที่มี “ความลึก” ที่สุดในแง่จิตวิทยา Whedon พยายามฉีกจากความสนุกสนานในภาคแรก มาสู่ความกลัว (Fear) ธีมหลักของภาคนี้คือ “เราสร้างปีศาจขึ้นมาเองเพื่อปกป้องเราจากปีศาจ”

Ultron ไม่ใช่แค่หุ่นยนต์บ้าคลั่ง แต่เขาคือกระจกสะท้อนด้านมืดของ Tony Stark บทพูดของ Ultron เต็มไปด้วยปรัชญาศาสนาและการเมือง เรื่องของ “สันติภาพ” ที่ต้องแลกมาด้วยการ “ทำลายล้าง” นอกจากนี้ หนังยังกล้าที่จะหยุดแอ็กชันแล้วพาเราไปพักที่ “บ้านไร่” (Safe House) เพื่อสำรวจความเป็นมนุษย์ของฮอว์คอาย และความสัมพันธ์ระหว่างนาตาชากับบรูซ แบนเนอร์ ซึ่งเป็นการเติมมิติความเป็นคนให้เหล่าเทพเจ้าพวกนี้ได้อย่างยอดเยี่ยม

งานภาพ ความโกลาหลที่งดงาม

งานภาพในภาคนี้ยกระดับขึ้นมาชัดเจน โทนสีเริ่มหม่นลง (Desaturated) ไม่สดใสเหมือนภาคแรก การใช้ CGI ในการสร้าง Ultron นั้นน่าทึ่งมาก โดยเฉพาะการขยับปากและสีหน้า (Facial Capture) ที่ James Spader ถ่ายทอดออกมา มันดูน่ากลัวและขยะแขยงในแบบเครื่องจักรที่มีชีวิต

ฉากเปิดเรื่องที่เป็น Long Take (ถ่ายยาวต่อเนื่อง) โชว์การทำงานเป็นทีมที่เข้าขากันสุดๆ เป็นการบอกคนดูว่า “ตอนนี้พวกเขาคือทีมเดียวกันแล้วนะ” ก่อนที่จะพังทลายลงในภายหลัง

การแสดง James Spader คือที่สุด

• James Spader (Ultron) ถ้าไม่มีเสียงของเขา Ultron จะเป็นแค่หุ่นกระป๋องธรรมดา Spader ใช้เสียงที่ทุ้ม นุ่มลึก แต่แฝงความเสียดสี (Sarcasm) และความเกรี้ยวกราดแบบเด็กเอาแต่ใจ มันทำให้ตัวร้ายตัวนี้มีเสน่ห์แปลกๆ
• Elizabeth Olsen (Wanda) การเปิดตัวของเธอน่าสนใจมาก เธอเล่นบท “ความเจ็บปวด” และ “ความสับสน” ได้ดี ทำให้เราเชื่อว่าเด็กคนนี้อันตรายและเปราะบางในเวลาเดียวกัน

Avengers Infinity War (2018) – ความพ่ายแพ้ที่สวยงาม

เนื้อเรื่อง หนังของตัวร้าย (Thanos’s Movie)

รีวิว Avengers ทุกภาค มาถึงจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญเมื่อพี่น้อง Russo เข้ามากำกับ สิ่งที่พวกเขากล้าทำและทำได้ดีจนน่าขนลุกคือ “การเปลี่ยนโครงสร้างหนัง” ครับ Infinity War ไม่ใช่หนังที่ฮีโร่เป็นตัวเอก แต่ตัวเอกคือ Thanos

หนังเล่าเรื่องแบบภารกิจ (Quest) ของธานอสในการตามหาอัญมณี ฮีโร่ของเรากลายเป็นเพียง “อุปสรรค” ที่ขัดขวางตัวเอก การเขียนบทแบบนี้ทำให้หนังมีน้ำหนักและความกดดันมหาศาล ทุกวินาทีในหนังเรื่องนี้มีความหมาย ไม่มีฉากไหนที่ใส่มาเพื่อถ่วงเวลา ความรู้สึก “สิ้นหวัง” ไต่ระดับขึ้นเรื่อยๆ จนถึงบทสรุปที่ช็อกคนดูทั่วโลก การจบแบบ Bad Ending ในหนังฟอร์มยักษ์ขนาดนี้ คือความกล้าหาญที่ต้องปรบมือให้

งานภาพ สเกลระดับจักรวาล

งานภาพของพี่น้อง Russo จะต่างจาก Whedon ชัดเจน พวกเขาชอบใช้กล้อง Handheld (ถือถ่าย) ในฉากต่อสู้ เพื่อให้ความรู้สึกสมจริง ดุดัน และรวดเร็ว แต่สิ่งที่ต้องชมเชยที่สุดคือ งาน VFX ของ Thanos ครับ นี่คือบรรทัดฐานใหม่ของการทำ Motion Capture เราเห็นรูขุมขน รอยยับย่นบนหน้าสีม่วง และแววตาที่สื่ออารมณ์เศร้า เสียใจ และมุ่งมั่นได้ชัดเจนยิ่งกว่านักแสดงคนจริงๆ เสียอีก ฉากบนดาว Titan ที่ดวงจันทร์แตกและตกลงมาเป็นฝนอุกกาบาต คือความอลังการที่โรงหนังถูกสร้างมาเพื่อสิ่งนี้

การแสดง Josh Brolin และ Thor ผู้สูญเสีย

• Josh Brolin (Thanos) เขาทำให้ยักษ์สีม่วงมีจิตวิญญาณ เราไม่ได้เกลียดธานอส 100% เพราะ Brolin ถ่ายทอดความเชื่อที่หนักแน่น และความเจ็บปวดที่ต้องเสียสละ (ฉาก Vormir) ออกมาได้จนเราแอบคล้อยตาม
• Chris Hemsworth (Thor) ภาคนี้ธอร์มีอารมณ์ที่ซับซ้อนมาก จากเทพเจ้าขี้เล่น กลายเป็นคนที่สูญเสียทุกอย่าง ความแค้นและความเศร้าที่เขาสื่อออกมาตอนคุยกับ Rocket Raccoon เป็นซีนดราม่าที่ดีที่สุดซีนหนึ่งใน MCU

Avengers Endgame (2019) – จดหมายรักถึงแฟนคลับ

เนื้อเรื่อง การเยียวยาและการบอกลา

รีวิว Avengers ทุกภาค ถ้า Infinity War คือหนังแอ็กชันทริลเลอร์ Endgame ก็คือหนังดราม่าไซไฟครับ ช่วงชั่วโมงแรกของหนัง มันอืดอาด เชื่องช้า แต่มัน “จำเป็น” หนังพาเราไปสำรวจภาวะความเศร้าโศก (Grief) ของคนที่เหลืออยู่ การตัดสินใจเล่าเรื่องแบบ “Time Heist” (จารกรรมข้ามเวลา) เป็นไอเดียที่ชาญฉลาดมากในการพาคนดูย้อนกลับไปดูความสำเร็จในอดีต มันคือ Fan Service ที่ทำออกมาด้วยความเคารพต่อต้นฉบับ

บทสรุปของเรื่องนี้ถูกวางหมากมาอย่างดีเยี่ยม มันไม่ใช่แค่การชนะตัวร้าย แต่คือการปิดจบ (Closure) ของตัวละครหลักอย่าง Iron Man และ Captain America คนหนึ่งที่เคยเห็นแก่ตัว ยอมเสียสละชีวิตเพื่อทุกคน ส่วนอีกคนที่เสียสละมาทั้งชีวิต ได้กลับไปใช้ชีวิตเพื่อตัวเอง มันคือความสมบูรณ์แบบของ Character Arc ที่หาที่ติไม่ได้

งานภาพ ฉากสงครามที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์

ฉาก “Portals” ตอนที่ Captain America ยืนอยู่คนเดียว แล้วได้ยินเสียง “On your left” เป็นวินาทีที่ขนลุกที่สุดในรอบทศวรรษ งานภาพในฉากสงครามสุดท้ายอาจจะดูรกไปบ้างในบางจังหวะ แต่มันคือการระเบิดพลังของ VFX ที่เอาตัวละครนับร้อยมาซัดกันโดยที่เรายังพอดูรู้เรื่อง การใช้แสงและสีในภาคนี้มีความ Contrast สูง ฉากโทนี่ดีดนิ้ว ท่ามกลางซากปรักหักพัง เป็นภาพที่ติดตาและทรงพลังด้วยองค์ประกอบศิลป์ที่เน้นความสิ้นหวังแต่มีความหวังริบหรี่

การแสดง Oscar-Worthy Performance

• Robert Downey Jr. ภาคนี้คือเวทีของเขา เขาเล่นบทคนที่เป็นพ่อคน คนที่กลัวการสูญเสีย และคนที่แบกรับชะตากรรมโลกได้ละเอียดอ่อนมาก ฉากที่เขาเจอกับพ่อในอดีต หรือฉากสุดท้ายที่เขาไม่พูดอะไรเลย (ใช้สายตาสื่อสารอย่างเดียว) คือมาสเตอร์พีซ
• Chris Evans การแสดงเป็น Captain America ที่เหนื่อยล้า แต่ยังมีความหวัง Evans ทำให้เรารู้สึกว่า Cap คือเสาหลักทางจิตใจจริงๆ
• Jeremy Renner (Hawkeye/Ronin) การแสดงออกทางสายตาของคนหมดอาลัยตายอยากในช่วงต้นเรื่อง ทำได้สะเทือนใจมาก

บทสรุปภาพรวม ทำไมเราถึงรักมัน?

เมื่อมองภาพรวมทั้ง 4 ภาค สิ่งที่ทำให้ Avengers ประสบความสำเร็จ ไม่ใช่แค่ CGI ที่สวยงาม หรือฉากบู๊ล้างผลาญครับ แต่มันคือ “ความผูกพัน”

Marvel ใช้เวลาปูพื้นฐานตัวละครเหล่านี้ ให้เราเห็นข้อดี ข้อเสีย ความรัก ความเกลียด จนเรารู้สึกเหมือนพวกเขาเป็นเพื่อนสนิท เมื่อเพื่อนเราเจ็บ เราเจ็บด้วย เมื่อเพื่อนเราตาย เราร้องไห้ตาม

• เนื้อเรื่อง มีวิวัฒนาการที่ชัดเจน จากการผจญภัยสนุกๆ สู่สงครามที่มีเดิมพันด้วยชีวิตและปรัชญา
• ภาพ พัฒนาตามเทคโนโลยี แต่ยังคงรับใช้การเล่าเรื่องเสมอ ไม่ได้ใส่มาแค่ให้เท่
• การแสดง คือหัวใจสำคัญ นักแสดงทุกคนเข้าใจตัวละครของตัวเองอย่างลึกซึ้ง ทำให้เชื่อว่าพวกเขามีตัวตนจริงๆ

สำหรับผม การดู Avengers ทั้ง 4 ภาคติดต่อกัน ไม่ใช่แค่การดูหนัง แต่มันคือการเดินทางผ่านยุคสมัย เป็นบันทึกหน้าสำคัญของ Pop Culture ที่ในอนาคตอาจจะหาแฟรนไชส์ไหนมาทำลายสถิตินี้ได้ยากเหลือเกินครับ

มันคือ “ความสมบูรณ์แบบในความไม่สมบูรณ์แบบ” ของเหล่าฮีโร่ ที่ทำให้เรารักพวกเขา… 3000 ครั้งครับ.

สิ่งที่น่าสนใจเพิ่มเติม (เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่ช่วยเสริมอรรถรส)

• วิวัฒนาการของชุด สังเกตชุดของ Iron Man ตั้งแต่ Mark 7 ที่เทอะทะในภาคแรก สู่ Nano Tech ในภาคสุดท้าย มันสะท้อนความหวาดระแวงของโทนี่ที่ต้องการความพร้อมตลอดเวลา
• ดนตรีประกอบ ธีมเพลงของ Alan Silvestri ในภาคแรกและภาคสุดท้าย เป็นตัวเชื่อมโยงอารมณ์ที่ทรงพลังมาก แค่ได้ยินโน้ตแรก ขนก็ลุกแล้ว
• การกำกับคิวบู๊ พี่น้อง Russo (ภาค 3-4) เก่งเรื่องการจับคู่สู้ (Match-up) ที่แปลกใหม่ เช่น Dr. Strange สู้กับ Thanos หรือ Spider-Man ร่วมมือกับ Guardians ซึ่งสร้างความสดใหม่ให้ฉากแอ็กชันตลอดเวลา

ถ้าคุณยังไม่ได้ดู หรือดูนานแล้ว ผมแนะนำให้ลองดูรวดเดียว (Marathon) อีกครั้งครับ แล้วคุณจะเห็นรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่เชื่อมโยงกันอย่างน่ามหัศจรรย์ที่ตอนดูแยกภาคอาจจะมองไม่เห็นครับ movieseries